ISO 14001'e göre risk ve fırsatlar belirlerken aynı zamanda çevre boyut değerlendirmesi de yapılmış olmuyor mu?
Kesinlikle. Fakat bu durum Risk Yönetimini ne kadar bildiğinizle ilgilidir. Şöyle açıklayalım:
Risk Yönetimi ISO 31000 Standardını esas almaktadır. ISO 31000 ise Kurumsal Risk Yönetimini(KRY). KRY, esasen sadece Risk Değerlemesi(R=OxŞ) parametresini içermez. Birden fazla durumu belirtir. Çevre etki-boyut değerlendirmesi Risk Değerlemesinin karşılığıdır. Peki risk ve fırsatlara ilişkin nasıl bir Risk Yönetimi oluşturmalıyız?
1. Riski belirlemeliyiz. Örnek: Tehlikeli Atık Depolama sahasındaki boş Asetilen Tüplerinin devrilmesi ile patlama ve sızıntı oluşması.
2. İletişim: Risk iletişimi kimler arasında olacaktır? Riski kimler çözecektir? Örnek: Tehlikeli atık depo sorumlusu, çevre mühendisi, patron, çevre süreç sorumlusu, patron vs.
3.Kapsam: Mevzuatlar neler? Kimleri kapsıyor? hangi yasalarla ilişkili? Örnek: Atık Yönetimi Yönetmeliği, TS EN 670010 - Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı - TCK Madde ...., Anayasa, ......vs.
4. Risk hedefi: Riskinizi nasıl iyileştirmek isterdiniz?(kesinlikle nicel değer belirtmelidir) Örnek: Patlama ve sızıntı oluşmasını %90 oranında engellemek.
5. Risk Değerlemesi(boyut-etki analizi): Örnek: Buradaki hesaplama yöntemi mutlaka risk ile ilgili prosedürünüzde belirtmelisiniz. Bu yöntem de mutlaka ISO 31010 dan alınmalıdır. Ya da Uluslararası geçerlik kazanmış bir makaleden. Buna göre Risk değerlemesi(Risk Şiddeti) hesaplayınız.
6. Risk Sonucu: Örnek: Kalıplaşmış düşük-orta-şiddet ifadesidir. ISO 31010 'daki yönteme göre risk sonucunu belirtiniz.
7. Önlem: Alınması gereken önlemlerin sorumlularını 6. madde sonucuna göre prosedürünüzde bildirmelisiniz. Ayrıca önleminizi burada yazınız. Örnek: Asetilen tüplerinin satış, mübadele ya da bertarafının sağlanması.
8. Fırsat: SWOT analizinde belirttiğiniz güçlü yanınızı yazınız. Örnek: güçlü yanlarınızdan bir tanesi : A firmasından çevre danışmanlık hizmeti almak olsun. Bu durumda, Danışmanlık hizmeti alınan A firmasından bertaraf veya geri dönüşüm konusunda yardım alınması, olabilir.
9. Hedefe ulaşılacak tarih: Hedefe ulaşmak istediğiniz tarihi belirtiniz.
10. Risk önlemi sonucu: Risk sonucu iyileştirmelerinizi yazınız.
Bu formu geliştirerek taslak form oluşturabilirsiniz.
Bir de SWOT analizi var. Benim anladığım SWOT analizi firmanın biraz da pazarda ki durumuyla ilgili yani çok genel bir analiz. Risk ve Fırsatlar'ı düşündüğümde o da Çevre Boyut değerlendirmesine göre daha genel Çevre Boyut Değerlendirmesi daha detay bir yaklaşım gibi geliyor. Ancak ikisi arasındaki farkı net olarak açıklayabilecek var mı?
SWOT analizi , durum analizidir. Sizin tüm birimlerinizin güçlü zayıf yönlerini, sizle ilişkili tehditleri ve fırsatları belirleyecek bir kaynak oluşturmanız gerekir. SWOT analizini daha çok firma dışından birinin sizi dinleyerek yapması daha sağlıklı olacaktır. Böylelikle sübjektif değerlendirmeden kaçınılmış olur. PESTLE ise dış çevre analizidir.(Araştırınız.)
Çevre boyut etki değerlendirmesi ise daha spesifiktir. Ve riske yöneliktir. SWOT riskler için kaynak yeridir. Boyut etki değerlendirmesi ise riskin parçasıdır.
Stratejik Plan Kılavuzlarını incelerseniz SWOT analizini daha iyi kavrayacaksınız.